Od 2014 roku europejscy wynalazcy będą mogli skorzystać z jednolitej ochrony patentowej. Po 30 latach rozważań nad stworzeniem wspólnego systemu patentowego, przyjęta wczoraj przez Parlament Europejski propozycja, ma, zdaniem jej autorów, zmniejszyć koszty uzyskania patentu o 80 proc., zwiększając jego konkurencyjność wobec patentów amerykańskich i japońskich. Europosłowie zadbali o zmniejszenie kosztów uzyskania patentu przez drobnych przedsiębiorców wprowadzając do propozycji poprawki, które odpowiadają ich potrzebom.

W trzech głosowaniach europosłowie poparli pakiet patentowy, w skład którego wchodzą projekty ustanawiające jednolity system ochrony patentowej, zasady rozstrzygania sporów oraz tłumaczeń.

Nowy system ma być tańszy i bardziej efektywny niż obecnie obowiązujące zasady ochrony wynalazków zgłaszanych przez osoby fizyczne i firmy. Wspólny system zapewni ochronę w 25 krajach UE, zmniejszając jej koszty dla wynalazców oraz zwiększając ich konkurencyjność. Wg danych Komisji Europejskiej, po wdrożeniu systemu średni koszt uzyskania ochrony patentowej spadnie z obecnych 36 tys. euro do 4725 euro.
Każdy wynalazca będzie mógł zgłosić wniosek do Europejskiego Urzędu Patentowego o objęcie jego wynalazku ochroną w 25 państwach należących do systemu. Wnioski mają być składane w jednym z trzech języków – angielskim, francuskim lub niemieckim, albo należy załączyć tłumaczenie na któryś z tych języków.

Dzięki zapisom wprowadzonym do tekstu przez Parlament Europejski koszty tłumaczeń będą w pełni zwracane małym i średnim przedsiębiorcom, organizacjom non-profit, uniwersytetom oraz publicznym placówkom badawczym. Również opłaty za odnowienie ochrony zostaną skalkulowane tak, aby uwzględnić możliwości małych firm.

Polscy europosłowie byli w sprawie jednolitego patentu podzieleni. Krytycy z frakcji Europejskich Konserwatystów i Reformatorów oraz z frakcji Europa Wolności i Demokracji, podnosili, że uzyskanie jednolitego patentu będzie dla polskich podmiotów, zwłaszcza tych małych i średnich, trudniejsze, ponieważ przesunie się do sądów zagranicznych, i że w związku z tym wzrosną koszty tłumaczeń i obsługi prawnej. Na dowód podawano szacunki kosztów dokonane przez firmę Deloitte, która obliczyła, że w przypadku Polski koszty wprowadzenia jednolitego patentu będą w perspektywie 30 lat o 130 mld zł wyższe niż gdybyśmy wstrzymali się z jego implementacją.

Jednolitego patentu bronili z kolei polscy europosłowie z Europejskiej Partii Ludowej, zdaniem których, dzięki przyjętym w pakiecie rozwiązaniom polegającym na obniżeniu kosztów małym i średnim przedsiębiorcom, będzie on łatwiej dostępny dla tych podmiotów niż dotychczas, przy jednoczesnym uzyskaniu ochrony w prawie całej UE. Korzyścią ma być również to, że polskie firmy będą miały do swojej dyspozycji tłumaczenie automatyczne wszystkich zgłoszeń patentowych oraz wszystkich udzielonych patentów przez Europejskie Biuro Patentowe, co ma poprawić rozprzestrzenianie się informacji technologicznych w Polsce.

Porozumienie ustanawiające trybunał patentowy wejdzie w życie 1 stycznia 2014 roku lub po tym, jak ratyfikuje je co najmniej 13 państw stron porozumienia, pod warunkiem, że wśród nich znajdą się Wielka Brytania, Francja i Niemcy. Pozostałe dwa projekty legislacyjne wejdą w życie 1 stycznia 2014 roku lub z chwila wejścia w życie porozumienia międzynarodowego. Do systemu nie przystąpią Hiszpania i Włochy, choć będą mogły to zrobić w dowolnym momencie.